Dziś Dzień Zaduszny - procesje żałobne, zaduszki morskie, jazzowe i medyczne

Kościół katolicki 2 listopada obchodzi Dzień Zaduszny - wspomina wierzących w Chrystusa, którzy po śmierci przebywają w czyśćcu. W kościołach organizowane są procesje żałobne i zaduszki - morskie, medyczne, a także jazzowe i bluesowe.

Przekonanie o istnieniu czyśćca potwierdził sobór trydencki (1545-1563) w odrębnym dekrecie podkreślającym dwie prawdy: istnienie czyśćca jako pośmiertnej kary za grzechy i to, że możemy pomagać duszom w jej skróceniu. „Katechizm Kościoła katolickiego” wyjaśnia, że „grzech ma podwójny skutek; grzech ciężki pozbawia nas komunii z Bogiem, a przez to zamyka nam dostęp do życia wiecznego. Każdy grzech, nawet powszedni (...), wymaga oczyszczenia albo na ziemi, albo po śmierci, w stanie zwanym czyśćcowym”. W związku z tym, jak uczy Kościół katolicki, trzeba się modlić za zmarłych, aby ulżyć ich cierpieniom.

Tradycja modlitwy za zmarłych, którzy czekają na spotkanie z Bogiem w niebie, sięga czasów biblijnych. Pierwsze wzmianki o modlitwie i złożeniu ofiary przebłagalnej za tych, którzy odeszli, są już w Starym Testamencie, w tym m.in. w Drugiej Księdze Machabejskiej.

Obchody Dnia Zadusznego zainicjował w 998 r. św. Odylon (zm. 1048 r.), czwarty opat klasztoru benedyktyńskiego w Cluny (Francja). Praktykę tę początkowo przyjęły klasztory benedyktyńskie, ale wkrótce za ich przykładem poszły także inne zakony i diecezje. W XIII w. święto rozpowszechniło się na cały Kościół zachodni.

Jednak światła zamiast ronda Zmarł ks. Władysław Bielatowicz

W XIV w. zaczęto urządzać procesję na cmentarz do czterech stacji. Piąta stacja odbywała się już w kościele, po powrocie procesji z cmentarza. Przy stacjach odmawiano modlitwy za zmarłych i śpiewano pieśni żałobne – kolejno za biskupów i kapłanów, krewnych, dobrodziejów, za pochowanych w parafii i za wszystkich zmarłych.

Zwyczaj odprawiania w Dzień Zaduszny przez każdego kapłana trzech mszy zapoczątkował w XV w. zakon dominikanów w Hiszpanii. W 1748 r. papież Benedykt XIV zatwierdził tę praktykę dla Hiszpanii, Portugalii i ich kolonii. W 1915 r. papież Benedykt XV na prośbę opata prymasa benedyktynów zezwolił, aby tego dnia każdy kapłan mógł odprawić trzy msze: w intencji poleconej przez wiernych, za wszystkich wiernych zmarłych i w intencjach papieża.

W Polsce tradycja Dnia Zadusznego zaczęła się tworzyć w XII w., a z końcem XV w. była znana w całym kraju.

2 listopada procesję żałobną do krypt archikatedry warszawskiej poprowadzi w Warszawie o godz. 18  abp Adrian Galbas. Będzie się modlił za zmarłych arcybiskupów warszawskich, prezydentów, książąt mazowieckich, ludzi kultury i sztuki, w tym m.in. za Gabriela Narutowicza, Ignacego Mościckiego, gen. Kazimierza Sosnkowskiego, Henryka Sienkiewicza i Ignacego Jana Paderewskiego. Następnie o godz. 19.00 odprawi mszę św. żałobną za zmarłych.

W katedrze gnieźnieńskiej prymas Polski abp Wojciech Polak wspólnie z biskupami i wiernymi będzie modlił się o godz. 12. w Dzień Zaduszny za zmarłych arcybiskupów gnieźnieńskich i Prymasów Polski, biskupów. W kryptach można znaleźć m.in.: abp. Zbigniewa Oleśnickiego, abp. Jana Łaskiego, abp. Teodora Potockiego, abp. Ignacego Krasickiego czy pierwszego Prymasa odrodzonej Polski abp. Edmunda Dalbora. W podziemiach katedr jest również serce kard. Augusta Hlonda, prymasa II Rzeczypospolitej.

Z kolei w katedrze oliwskiej w Gdańsku po mszy św. ok. godz. 19.00 z placu katedralnego wyruszy procesja żałobna na Cmentarz Oliwski.

W katedrze poznańskiej msza św. pod przewodnictwem abp. Zbigniewa Zielińskiego, metropolity poznańskiego, połączona z modlitwą w krypcie katedralnej odbędzie się o godz. 8.00.

Modlitwa za zmarłych ludzi morza – marynarzy, portowców i tych, którzy nie powrócili z morza – nazywana jest zaduszkami morskimi - odbędzie się 2 listopada o godz. 19.00 w kaplicy Jezusa Chrystusa koło plaży w Sopocie obok przystani rybackiej – poinformowało Duszpasterstwo Ludzi Morza Gdańsk.

Z kolei Zaduszki Morskie w Rewie rozpoczną się godz. 17.00 mszą św. w kościele św. Rocha w Rewie. Następnie wszyscy przemaszerują spod kościoła na Szperk, gdzie nastąpi symboliczne złożenie wieńca na wodach Zatoki Puckiej.

Zaduszki medyczne organizowane przez Krajowe Duszpasterstwo Służby Zdrowia odbędą się w Warszawie 22 listopada o godz. 12.00 w auli Kurialnej przy ul. Floriańskiej 3. W Warszawie.

IX Redzkie Zaduszki Jazzowe zaplanowane są w tym roku na 3 listopada w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Modlitwa za zmarłych muzyków rozpocznie się o godz. 19. W tym roku w Redzie wystąpią m.in. Jacek Siciarek, Tomasz Przyborowicz, Krzysztof Paul Joanna Knitter, Michał Ciesielski, Mikołaj Stańko czy Michał Lasota.

Następnego dnia, 4 listopada, odbędą się XXVIII Tradycyjne Zaduszki Jazzowe w kościele ojców Franciszkanów w Gdyni. Rozpoczną się o godz. 19.30.

Krakowskie Zaduszki Jazzowe zaplanowane są w dniach 3-7 listopada. W programie będzie m.in. Halina Mlynkova, Renata Świerczyńska, Karolina Leszko, Jacek Królik, Marek Stryszowski oraz Orkiestra Śląskich Kameralistów i TakSieNieGra pod dyrekcją Piotra Zaufala, Ondřej Havelka and his Melody Makers oraz Wielka Rzeka – W hołdzie Stanisławowi Soyce – Anna Maria Jopek, Natalia Grosiak, Skubas, Łukasz Lach.

Z kolei w Łodzi Zaduszki Jazzowe odbędą się 7 listopada w Sali Widowiskowej Łódzkiego Centrum Wydarzeń. Artyści zagrają największe hity legend polskiej oraz światowej sceny muzycznej. Wydarzenie będzie podzielone na dwie części. Będzie można usłyszeć m.in. utwory Grzegorza Ciechowskiego, Andrzeja Zauchy, Stanisłaawa Soyki, Anny Jantar, Krzysztofa Krawczyka, Sinead O’Connor, Janis Joplin, Prince’a, Chrisa Cornella, Bonnie Tyler oraz Dolly Parton.

W Oliwskim Ratuszu Kultury w Gdańsku 7 listopada o godz. 19 odbędą się Zaduszki Bluesowe. Artystyczną oprawę zapewni zespół Blues Connections, który zagra w hołdzie wybitnym twórcom i instrumentalistom bluesowym, którzy odeszli.

Do 29 października do 10 listopada w Krakowie odbędzie się XXIII Międzynarodowy Festiwal Zaduszki Organowe im. prof. Jana Jargonia.

Na historycznych instrumentach w krakowskich świątyniach – Karmelitów „Na Piasku”, Dominikanów przy ul. Stolarskiej, Jezuitów przy ul. Kopernika, Benedyktynów w Tyńcu i św. Szczepana przy ul. Sienkiewicza – zagrają wirtuozi reprezentujący Hiszpanię, Niemcy, Polskę, Portugalię i Włochy.

Koncert inauguracyjny odbędzie się z towarzyszeniem Sinfonietty Cracovii. W czasie całego festiwalu będzie można wysłuchać utworów skomponowanych od renesansu po współczesność.

Zgodnie z Kodeksem prawa kanonicznego Kościół zaleca zachowanie zwyczaju grzebania ciał zmarłych. Nie zabrania jednak kremacji, o ile nie została ona wybrana z pobudek przeciwnych nauce chrześcijańskiej, np. z braku wiary w ciała zmartwychwstanie czy z pogardy dla ciała ludzkiego.

Ze względu na szacunek dla ludzkiego ciała – według Kościoła – niedopuszczalne są praktyki rozsypywania prochów zmarłych w przestrzeni publicznej, jak również przechowywanie ich w domu. Prochy powstałe w wyniku kremacji powinny być z szacunkiem złożone w miejscu świętym, którym jest cmentarz, zgodnie z przepisami liturgicznymi, stąd też nie można ich przechowywać w innych miejscach nieprzeznaczonych do pochówku.

Od 1 do 8 listopada można uzyskać dla zmarłych odpust zupełny. Warunkiem jest nawiedzenie cmentarza lub kościoła i wypełnienie zwykłych warunków, tj. stan łaski uświęcającej, czyli bez grzechu ciężkiego, przystąpienie do komunii św. i odmówienie modlitw „Ojcze nasz”, „Wierzę w Boga” i jakiejkolwiek modlitwy w intencjach wyznaczonych przez papieża na dany dzień.

Magdalena Gronek (PAP)